Ανάλυση για τον κλάδο του λιανικού εμπορίου: Ημέρα της Μητέρας και Πάσχα – Προοπτικές για το 2025

Καθώς το κόστος διαβίωσης συνεχίζει να επηρεάζει τις αποφάσεις, οι καταναλωτές ανακαλύπτουν νέους τρόπους να συμμετέχουν στις εποχιακές εκδηλώσεις.

Η άνοιξη του 2025 έφερε δύο σημαντικές εποχιακές γιορτές, το Πάσχα και τη Γιορτή της Μητέρας, οι οποίες προσέφεραν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τις μεταβαλλόμενες συμπεριφορές των καταναλωτών. Ενώ οι συνολικές δαπάνες αυξήθηκαν, το πλαίσιο του συνεχιζόμενου πληθωρισμού και των μεταβαλλόμενων προτεραιοτήτων είχε ως αποτέλεσμα οι διάφορες κατηγορίες προϊόντων να παρουσιάσουν διαφορετικές επιδόσεις, ενώ η αύξηση συχνά βασιζόταν σε αλλαγές ως προς το πότε και πώς οι καταναλωτές επέλεγαν να πραγματοποιήσουν τις αγορές τους.

Πάσχα 2025: Αύξηση των δαπανών υπό πίεση

Οι πωλήσεις τροφίμων για το Πάσχα έφτασαν τα 9,2 δισεκατομμύρια λίρες, σημειώνοντας αύξηση 4,9% σε ετήσια βάση, με τις υψηλότερες μέσες τιμές να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης. Ο όγκος των πωλήσεων αυξήθηκε μόλις κατά 1,3%, καθώς οι καταναλωτές πλήρωναν περισσότερα ανά προϊόν, αλλά αγόραζαν λιγότερα. Ο πληθωρισμός στις κατηγορίες προϊόντων που σχετίζονται με το Πάσχα ήταν ιδιαίτερα έντονος, καθώς η τιμή των «hot cross buns» αυξήθηκε κατά 16,7%, ενώ τα πασχαλινά γλυκά ακολούθησαν με αύξηση 14,1%. Ως αποτέλεσμα, και οι δύο κατηγορίες σημείωσαν μείωση τόσο στον όγκο των πωλήσεων όσο και στον αριθμό των αγοραστών.

Παρόλα αυτά, η επιθυμία για γιορτή παραμένει. Κατά την τελευταία εβδομάδα δαπανήθηκαν το ρεκόρ των 109 εκατομμυρίων λιρών για πασχαλινά γλυκά, ενώ σχεδόν το 30% των συνολικών δαπανών για είδη διατροφής κατά τη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου προήλθε από προωθητικές ενέργειες, με κύριους μοχλούς τις αλυσίδες Tesco, Asda και Ocado. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ο χρόνος: όλο και περισσότεροι καταναλωτές εξασφαλίζουν τις προσφορές νωρίτερα, με τα στοιχεία της δεύτερης εβδομάδας να παρουσιάζουν σημαντική άνοδο, εν μέρει χάρη στις πληρωμές μισθών του Μαρτίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, συνολικά, λιγότερα νοικοκυριά αγόρασαν προϊόντα της κατηγορίας του Πάσχα φέτος, κάτι που αντανακλά τη συρρίκνωση των δαπανών, καθώς οι καταναλωτές επανεξετάζουν πού θα ξοδέψουν τα χρήματά τους. Η τάση αυτή ήταν ιδιαίτερα εμφανής μεταξύ των ομάδων που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, οι οποίες τα προηγούμενα χρόνια συνεισέφεραν σε μεγαλύτερο βαθμό στις εποχιακές απολαύσεις. Ωστόσο, τώρα δείχνουν σημάδια ότι δεν μπορούν πλέον να αντεπεξέλθουν στις τιμές, ειδικά σε κατηγορίες όπου ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός. Αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στον τομέα των ζαχαρωδών, όπου ο πληθωρισμός συνεχίζει να ξεπερνά τους μέσους όρους των ειδών διατροφής για τέταρτη συνεχόμενη περίοδο.

Στις βασικές κατηγορίες προϊόντων του Πάσχα, οι επιλογές των καταναλωτών αντανακλούν μια πιο μελετημένη προσέγγιση. Το βόειο κρέας αναδείχθηκε ως η πρωτεΐνη πρώτης επιλογής, ξεπερνώντας το αρνί και το χοιρινό, πιθανώς χάρη στη μείωση της μέσης τιμής του ανά μονάδα όγκου. Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά επηρέασαν επίσης την απόδοση των κατηγοριών, καθώς οι συνταξιούχοι και οι γονείς των οποίων τα παιδιά έχουν φύγει από το σπίτι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην αύξηση των πωλήσεων των «hot cross buns», ενώ οι νεότερες οικογένειες συνέβαλαν στη διατήρηση της δυναμικής στον τομέα των γλυκισμάτων, ιδίως των πασχαλινών αυγών.

Οι πρώτοι που αντέδρασαν κέρδισαν έδαφος

Οι λιανοπωλητές που κέρδισαν μερίδιο αγοράς αυτό το Πάσχα το πέτυχαν συχνά χάρη στην έγκαιρη ενεργοποίησή τους και στην προσαρμογή των προωθητικών τους στρατηγικών ώστε να ανταποκριθούν στη μεταβαλλόμενη συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι Asda, Morrisons και Waitrose σημείωσαν όλες αύξηση στο μερίδιο των δαπανών που σχετίζονταν με το Πάσχα, χάρη στην έγκαιρη εμπλοκή τους στην εορταστική περίοδο. Ενώ οι τιμολογιακές στρατηγικές διέφεραν —από προωθητικές ενέργειες έως τοποθέτηση προϊόντων σε κανονικές τιμές—, οι καταναλωτές ανταποκρίθηκαν θετικά στο εύρος της προσφοράς και στον χρονισμό. Σε ολόκληρη την αγορά, τα σούπερ μάρκετ προσέλκυσαν 1,8 εκατομμύρια επιπλέον καταναλωτές κατά τις τρεις εβδομάδες που προηγήθηκαν του Πάσχα, ενώ τα διαδικτυακά καταστήματα και τα καταστήματα εκπτωτικών τιμών σημείωσαν πιο μέτρια συμμετοχή στις εποχιακές κατηγορίες.

Αν και οι δραστηριότητες με επίκεντρο το Πάσχα οδήγησαν σε αύξηση για πολλούς, δεν συνάδουν πάντα με τα ευρύτερα αποτελέσματα στον τομέα των τροφίμων. Για παράδειγμα, ενώ ορισμένοι λιανοπωλητές σημείωσαν αύξηση στις επισκέψεις και στο πελατολόγιο, οι μεταβολές στο μέσο μέγεθος του καλαθιού αγορών επηρέασαν τα συνολικά αποτελέσματα ανάπτυξης. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της συνέπειας σε όλη τη διαδρομή του αγοραστή, προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως η εποχική ζήτηση.

Ημέρα της Μητέρας: λιγότεροι αγοραστές με στοχευμένες δαπάνες

Η Ημέρα της Μητέρας παρουσίασε μια παρόμοια εικόνα αύξησης της αξίας, η οποία οφειλόταν κυρίως στην αλλαγή συμπεριφοράς. Οι δαπάνες για τρόφιμα και ποτά αυξήθηκαν κατά 12,7% και έφτασαν τα 306 εκατομμύρια λίρες, κυρίως χάρη στο κρασί και τις συσκευασίες σοκολάτας. Ωστόσο, αυτή η αύξηση της αξίας έκρυβε μια μείωση στη συμμετοχή στην κατηγορία. Οι αγοραστές ήταν λιγότεροι, αλλά αγόρασαν περισσότερα, τόσο σε αριθμό προϊόντων όσο και σε δαπάνη ανά καλάθι.

Η Tesco κατέγραψε τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις πωλήσεις, ακολουθούμενη από τις Sainsbury’s και Morrisons. Άλλοι λιανοπωλητές παρουσίασαν πιο σταθερή απόδοση στις παραδοσιακές κατηγορίες προϊόντων για την Ημέρα της Μητέρας, γεγονός που αντανακλά ευρύτερες αλλαγές στις προτιμήσεις των καταναλωτών και στο ενδιαφέρον για τις διάφορες κατηγορίες. Ωστόσο, η M&S σημείωσε επιτυχία στις λύσεις γευμάτων, πιθανώς χάρη στις έγκαιρες προωθητικές ενέργειες για πακέτα γευμάτων. Πρόκειται για μια τάση που υποδηλώνει πιο οικείες, οικιακές γιορτές — μια ακόμη αλλαγή στη συμπεριφορά σε έναν κόσμο μετά την πανδημία, όπου επικρατεί η οικονομική συνείδηση. Οι πωλήσεις λουλουδιών και καρτών σημείωσαν πτώση σε ετήσια βάση, αν και μερικοί λιανοπωλητές, όπως η Card Factory και η Lidl, κατάφεραν να αυξήσουν το μερίδιό τους σε αυτούς τους τομείς.

Οι μάρκες και οι προωθητικές ενέργειες δημιουργούν αξία

Και στις δύο περιπτώσεις, οι προωθητικές ενέργειες διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη. Ωστόσο, δεν ήταν όλες εξίσου αποτελεσματικές. Το Πάσχα σημειώθηκε αύξηση 10 π.μ. στις δαπάνες για ζαχαρωτά που οφείλονταν σε προσφορές, σε σύγκριση με το 2023. Οι μάρκες ηγήθηκαν αυτής της τάσης, ιδίως στον τομέα της σοκολάτας, όπου η Lindt Lindor κατέκτησε την πρώτη θέση και η Cadbury διατήρησε τρεις από τις πέντε πρώτες θέσεις.

Την Ημέρα της Μητέρας, οι αγορές πολλαπλών τεμαχίων σημείωσαν ραγδαία άνοδο σε όλες τις κατηγορίες αλκοολούχων ποτών, με το αφρώδες κρασί να ξεχωρίζει ως το προϊόν με την καλύτερη απόδοση. Οι επώνυμες μάρκες συνέχισαν να κυριαρχούν, αν και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είχαν καλύτερη απόδοση στην κατηγορία του αφρώδους κρασιού σε σύγκριση με άλλες κατηγορίες.

Σχεδιασμός για το 2026

Οι καταναλωτές αλλάζουν, όχι μόνο ως προς τον τρόπο με τον οποίο ψωνίζουν, αλλά και ως προς το πότε και το γιατί. Είναι επιλεκτικοί, ενημερωμένοι και αναζητούν όλο και περισσότερο αξία που δεν περιορίζεται μόνο στην τιμή. Για τις μάρκες και τους λιανοπωλητές, η ευκαιρία έγκειται στο να προλάβουν αυτές τις αλλαγές:

• Η έγκαιρη ενεργοποίηση είναι ζωτικής σημασίας: όσοι κερδίζουν, το κάνουν όλο και νωρίτερα κάθε χρόνο.
• Οι προσφορές πρέπει να έχουν ουσία: δεν πρόκειται απλώς για μειώσεις τιμών, αλλά για συνάφεια και προσβασιμότητα.
• Η ποικιλία των προϊόντων έχει σημασία: οι καταναλωτές περιορίζουν τις επιλογές τους και οι μάρκες πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα τους θα βρίσκονται στο καλάθι τη στιγμή που μετράει.

Καθώς η υγεία, η προσιτή τιμή και η ευκολία συγκλίνουν, η ευκαιρία είναι ξεκάθαρη: οι μάρκες που θα δράσουν έγκαιρα, θα ακούσουν προσεκτικά και θα καινοτομήσουν με έξυπνο τρόπο δεν θα κερδίσουν απλώς το Πάσχα ή τη Γιορτή της Μητέρας — θα εξασφαλίσουν την αφοσίωση των καταναλωτών πολύ καιρό μετά το τέλος των εορτασμών.

Εξερευνήστε τα πλήρη ευρήματα στο διαδικτυακό σεμινάριό μας, το οποίο είναι διαθέσιμο κατά παραγγελία. Παρακολουθήστε το τώρα για να ανακαλύψετε τις τάσεις ανά κατηγορία, κανάλι και δημογραφική ομάδα που διαμορφώνουν τον προγραμματισμό για το 2026.

‍